Elektrik Dağıtımı Scada Operatörü (Seviye 5) Çıkmış Sorular ve Ücretsiz Deneme Sınavı
Elektrik Dağıtımı Scada Operatörü çıkmış sorular yayımlanıyor mu?
Hayır. MYK sınav sorularını yetkilendirilmiş kuruluşlar kendi soru bankalarından üretir ve bu bankalar sınav güvenliği gereği kapalıdır; yayımlanan resmî bir çıkmış soru arşivi yoktur. İnternette bu başlıkla dolaşan listeler ya adayların hatırladıklarıdır ya da uydurmadır.
Çalışılacak doğru kaynak bellidir: MYK, her yeterlilikte hangi bilgilerin ölçüleceğini bilgi ifadeleri olarak tek tek yazar ve sorular bunlardan üretilir. Aşağıdaki 46 soru da 15UY0214-5 yeterliliğinin bilgi ifadelerinden hazırlanmıştır — çıkmış soru değildir, ama sınavın ölçtüğü şeyin aynısını ölçer. Birim seçin, her soruda anlık geri bildirim alın; sonuçta eksik konularınız listelenir.
A1 · İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite Yönetim Sistemleri (25 soru · gerçek sınavda baraj %60)
1. Dağıtım merkezinde göreve başlayan bir SCADA operatörü, kumanda odasındaki elektrik işleriyle ilgili iş sağlığı ve güvenliği kurallarını hangi kaynaktan öğrenmelidir?
- Vardiyadaki eski operatörlerin sözlü anlatımlarından
- Yürürlükteki mevzuat ile iş yerinin yazılı talimat ve prosedürlerinden ✓
- Ekipman kutularının üzerindeki üretici etiketlerinin uyarı kısmından
- Yıllık faaliyet raporlarında yer alan kesinti istatistiklerinden
İş sağlığı ve güvenliği kuralları yürürlükteki mevzuat ile iş yerinin onaylı talimat ve prosedürlerinde tanımlıdır; sözlü aktarım bağlayıcı kaynak değildir.
2. Kumanda merkezinde yangın alarmı çaldığında SCADA operatörünün acil durum prosedürü kapsamında ilk yapması gereken nedir?
- Vardiya defterine olayı yazıp bir sonraki vardiyanın gelmesini beklemek
- Alarmın yanlış olabileceğini düşünüp sinyali panelden susturmak
- Acil durum planındaki bildirim zincirini işletip tahliyeye uymak ✓
- Önce tüm fider kayıtlarını yazıcıdan çıkarıp dosyalamayı bitirmek
Acil durumda öncelik can güvenliğidir; operatör kendisi için tanımlı bildirim ve tahliye adımlarını uygular.
3. Kumanda merkezindeki ilk yardım dolabı denetlenirken dolapta bulunması gereken malzeme aşağıdakilerden hangisidir?
- Steril gazlı bez, yanık örtüsü ve makas ✓
- Damar yolu açmaya yarayan kateter seti
- Yanık bölgesine sürülecek merhem tüpü
- Reçetesiz satılan ağrı kesici tabletler
İlk yardım dolabında yalnızca ilk yardım malzemesi bulunur; ilaç uygulamak ve tıbbi girişim yapmak ilk yardımın kapsamı dışındadır.
A2 · Çalışma Öncesi Hazırlıklar, Scada Ekipman Hazırlıkları ve İş Organizasyonu İşlemleri (10 soru · gerçek sınavda baraj %60)
1. Şebekeye yeni bir dağıtım trafosu ilave edildiğinde SCADA çalışma envanteri ile ilgili yapılması gereken işlem nedir?
- Yalnızca saha ekibinin kendi defterine not alması
- Tek hat şemasına işlenip envanterin güncellenmesi ✓
- Değişikliğin yıl sonu envanter sayımına bırakılması
- Trafonun envantere ancak ilk arıza verdiğinde eklenmesi
Şebekedeki her ilave ve değişiklik tek hat şemasına işlenir; güncellenmeyen envanter yanlış manevraya yol açar.
2. Vardiya devir tesliminde operatör iş istasyonunun çalışma donanımı kontrol edilirken aşağıdakilerden hangisi yapılır?
- Yazıcı kağıdı, kablo bağlantıları ve yedek güç kontrolü ✓
- Sadece ekran parlaklığı ve koltuk yüksekliğinin kontrolü
- Yedek yazıcı kartuşu stok sayısının depodan doğrulanması
- Yalnızca duvar saatiyle sistem saatinin okunup kaydedilmesi
Devir teslim kontrolü donanımın çalışır durumda ve güvenlik düzeneklerinin işler olduğunu kapsar; konfor ayarı veya stok sayımı bu kontrolün yerine geçmez.
3. SCADA ekranında bir kesicinin aynı anda hem açık hem kapalı göründüğü durumda bu sinyal nasıl adlandırılır?
- Aşırı akım koruma rölesinin gecikmeli açma sinyali
- Kesici yardımcı kontaklarından gelen hatalı pozisyon sinyali ✓
- Redresör besleme kaybı uyarı sinyali
- Transformatör sarım sıcaklık ikaz sinyali
Kesicinin iki yardımcı kontağından çelişkili bilgi gelmesi hatalı pozisyon sinyalidir ve kumanda verilmeden önce giderilmesi gerekir.
A3 · Scada Sinyal Takibi, Kumanda ve Kontrol Operasyonları ve Raporlama İşlemleri (11 soru · gerçek sınavda baraj %60)
1. Saha ölçümüyle SCADA ekranında görünen gerilim değeri arasında on kat fark bulunduğunda öncelikle ne kontrol edilir?
- Sayaç okuma programının rapor dönemi
- Uzak uç biriminin besleme gerilimi değeri
- Röle koruma ayarlarının akım eşik değeri
- Ölçü trafosu oranı ve ölçek katsayısı ayarı ✓
Ekrandaki değer, ölçü trafosu oranı ve yazılımdaki ölçek katsayısıyla hesaplanır; katlı fark önce bu ayarda aranır.
2. SCADA ekranında bir güç transformatörüne ait buchholz alarmı geldiğinde bu alarm neyi göstermektedir?
- Trafo fiderindeki akımın aşırı yüklenme sınırına ulaştığını
- Trafo dairesi kapısının açık bırakıldığı durumu
- Trafo yağında gaz birikmesi veya iç arıza belirtisini ✓
- Trafo soğutma fanlarının el konumuna alındığını
Buchholz rölesi yağ içindeki gaz hareketini algılar ve transformatörde iç arıza gelişmekte olduğunu bildirir.
3. Gece saatinde personelsiz bir indirici merkezden kapı açıldı ve hareket alarmı geldiğinde operatör ne yapmalıdır?
- Alarm sinyalini geçici olarak listeden çıkarıp izler
- Kamerayla doğrulayıp güvenlik ve nöbetçi ekibi bilgilendirir ✓
- Alarmı kabul edip sabah vardiyasına yazılı not olarak bırakır
- Merkezin enerjisini keserek alarmın susmasını sağlar
Harici güvenlik alarmları doğrulanır ve yetkili birime anında bildirilir; sinyalin bastırılması izinsiz girişi gizler.