Emlak Belgelendirme Sözlüğü

Sorumlu Emlak Danışmanı, MYK, TÜRKAK ve mesleki yeterlilik belgelendirmesiyle ilgili terimlerin açık, doğrulanabilir tanımları.

Emlak Meslekleri

• Sorumlu Emlak Danışmanı — Sorumlu Emlak Danışmanı, bir emlak (gayrimenkul danışmanlık) işletmesinin faaliyetlerinden mesleki olarak sorumlu olan, taşınmaz alım-satım ve kiralama süreçlerini yürüten kişidir.
• Emlak Danışmanı — Emlak danışmanı, konut, işyeri ve arsa gibi taşınmazların alım, satım ve kiralama süreçlerinde alıcı ile satıcıyı bir araya getiren, pazarlama, değer analizi ve sözleşme süreçlerini yürüten meslek profesyonelidir.
• Gayrimenkul Danışmanı — Gayrimenkul danışmanı, konut, iş yeri ve arsa gibi taşınmazların alım, satım ve kiralama süreçlerinde alıcı ile satıcı arasında aracılık eden, piyasa analizi, fiyatlandırma ve pazarlama hizmeti sunan meslek profesyonelidir.
• Emlakçılık Belgesi — Emlakçılık belgesi, taşınmaz alım-satım ve kiralama işini yasal olarak yürütebilmek için gereken resmi belgeleri tanımlayan genel bir terimdir.

Kurumlar

• MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu) — MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu), Türkiye'de ulusal yeterlilikleri belirleyen, sınav ve belgelendirme kuruluşlarını yetkilendiren ve Mesleki Yeterlilik Belgelerinin verilmesini denetleyen kamu kurumudur.
• TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu) — TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu), Türkiye'nin tek ulusal akreditasyon kurumudur.

Yeterlilik ve Kodlar

• 17UY0333-5 (Sorumlu Emlak Danışmanı Ulusal Yeterliliği) — 17UY0333-5, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından yayımlanan Sorumlu Emlak Danışmanı (Seviye 5) Ulusal Yeterliliği'nin resmî kod numarasıdır.
• Seviye 5 (MYK) — Seviye 5, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi'nin (TYÇ) sekiz basamağından biridir ve bir mesleki yeterliliğin gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinliğin düzeyini gösterir.
• Emlak Danışmanı Seviye 4 (17UY0332-4) — Emlak Danışmanı Seviye 4 (17UY0332-4), Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından yayımlanan, emlak ofislerinde satış ve pazarlama işlerini yürüten danışmanlar için tanımlanmış ulusal yeterliliktir.
• Ulusal Yeterlilik — Ulusal yeterlilik, bir meslek için gereken bilgi, beceri ve yetkinliklerin; ölçme-değerlendirme, geçerlilik süresi ve belgelendirme koşullarının Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından resmen tanımlandığı ulusal dokümandır.
• Yeterlilik Birimi — Yeterlilik birimi, bir ulusal yeterlilik içinde bağımsız olarak ölçülüp değerlendirilebilen, transfer edilebilir ve zorunlu ya da seçmeli olabilen en küçük belgelendirme bölümüdür.
• Mesleki Yeterlilik Belgesi (MYK Belgesi) — Mesleki Yeterlilik Belgesi (MYK Belgesi), Mesleki Yeterlilik Kurumu adına düzenlenen, bir kişinin belirli bir meslekte gerekli bilgi, beceri ve yetkinliğe sahip olduğunu resmî olarak kanıtlayan ulusal belgedir.

Kurumlar ve Yetki

• Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşu (YBK) — Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşu (YBK); ilgili ulusal yeterlilikte TS EN ISO/IEC 17024 standardına göre TÜRKAK (veya EA çok taraflı tanıma anlaşmalı bir kurum) tarafından akredite edilen ve Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından sınav ve belgelendirme yapmak üzere yetkilendirilen personel belgelendirme kuruluşudur.
• YB Kodu (Yetki Numarası) — YB kodu, Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun (MYK) sınav ve belgelendirme yapmaya yetkilendirdiği kuruluşlara verdiği resmi yetki numarasıdır; "YB-XXXX" biçimindedir (ör.
• Akreditasyon (AB-XXXX-P) — Akreditasyon, bir belgelendirme kuruluşunun belirli bir standarda göre yetkin, tarafsız ve güvenilir biçimde sınav ve belgelendirme yapabildiğinin bağımsız bir üst kurum tarafından resmen tanınmasıdır.
• ISO/IEC 17024 — ISO/IEC 17024, kişileri (personeli) belirli bir mesleki standarda göre sınavla değerlendiren ve belgelendiren kuruluşların uyması gereken uluslararası uygunluk değerlendirme standardıdır.
• Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ) — Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ), Türkiye'de ilk, orta ve yükseköğretim ile diğer öğrenme yollarıyla kazanılan tüm yeterlilikleri (diploma, sertifika, mesleki yeterlilik belgesi) bilgi–beceri–yetkinlik temelinde sekiz seviyede sınıflandıran bütünleşik ulusal çerçevedir.

Sınav ve Belge Süreci

• Teorik Sınav — Teorik sınav, MYK ulusal yeterliliklerinde adayın mesleğe ilişkin bilgi düzeyini yazılı olarak ölçen sınav türüdür ve şartnamelerde genellikle "T1" koduyla gösterilir.
• Performansa Dayalı (Uygulamalı) Sınav — Performansa dayalı (uygulamalı) sınav, adayın bir mesleği fiilen yapabildiğini gerçek ya da senaryoya dayalı görevler üzerinden değerlendiren MYK sınav türüdür.
• Belge Yenileme (Resertifikasyon) — Belge yenileme (resertifikasyon), MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi'nin geçerlilik süresi (çoğu yeterlilikte 5 yıl) dolduğunda belge sahibinin mesleki yeterliliğini sürdürdüğünün tespit edilerek yeniden belgelendirilmesidir.
• Gözetim (Belge Gözetimi) — Gözetim (belge gözetimi), MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi'nin geçerlilik süresi içinde, belge sahibinin ilgili mesleki yeterliliği koruduğunu ve mesleği fiilen icra etmeye devam ettiğini kanıt ve kayıtlarla izleyip değerlendirme faaliyetidir.
• e-Devlet Belge Doğrulama — e-Devlet Belge Doğrulama, bir mesleki yeterlilik belgesinin gerçek ve geçerli olup olmadığını e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr) üzerinden çevrimiçi teyit etme işlemidir.
• Belge Geçerlilik Süresi — Belge geçerlilik süresi, bir Mesleki Yeterlilik Belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren geçerli sayıldığı zaman dilimidir ve MYK sisteminde genellikle 5 yıldır.
• İŞKUR Sınav Ücreti İadesi — İŞKUR sınav ücreti iadesi, mesleki yeterlilik belgesi sınav ve belge ücretinin, 4447 sayılı Kanun kapsamında yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işlerdeki belirlenmiş mesleklerde İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanmasına dayanan bir devlet teşvikiydi.

Emlak Mevzuatı

• Taşınmaz Ticareti — Taşınmaz ticareti; tapu kütüğüne kayıtlı olsun ya da olmasın taşınmazların alım-satımı, pazarlanması ve kiralanmasına aracılık edilmesi ile bu işlerle birlikte yürütülen danışmanlık, raporlama ve tapu işlemlerine aracılık gibi faaliyetlerin tümünü ifade eder.
• Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi — Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi, gayrimenkul alım-satım ve kiralamaya aracılık edecek işletmelerin yasal olarak faaliyet gösterebilmesi için Ticaret Bakanlığı'ndan almak zorunda olduğu resmi bir işletme belgesidir.
• TTBS (Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi) — TTBS (Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi), Ticaret Bakanlığı'nın taşınmaz ticaretini kayıt altına almak, yetki belgesi başvurularını almak ve sektöre ilişkin güvenilir bilgiyi tek merkezde toplamak için kurduğu resmî çevrim içi sistemdir.
• Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik — Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik, emlak alım-satım ve kiralamaya aracılık faaliyetinin usul ve esaslarını düzenleyen, Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılmış temel mevzuattır.

Genel Belgelendirme

• Mesleki Yeterlilik — Mesleki yeterlilik, bir bireyin belirli bir mesleği icra etmek için sahip olması gereken bilgi, beceri ve yetkinliğin; yetkili bir otorite tarafından ölçme-değerlendirme sonucunda resmen tanınmasıdır.
• Belgelendirme (Sertifikasyon) — Belgelendirme (sertifikasyon), bir kişinin belirli bir mesleğe veya yeterliliğe ait bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip olduğunun tarafsız bir kuruluş tarafından ölçme-değerlendirme yoluyla doğrulanması ve bunun resmî bir belgeyle onaylanmasıdır.

Galericilik / Motorlu Kara Taşıtları

• 17UY0299-5 — Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (Seviye 5) mesleğinin, MYK tarafından onaylanmış Ulusal Yeterlilik kodudur.
• Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (MKTS) — Bir ikinci el araç ticareti işletmesinin faaliyetlerinden mesleki olarak sorumlu olan, Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip kişidir.
• İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Yetki Belgesi — Halk arasında galeri yetki belgesi denen İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Yetki Belgesi, ikinci el araç alım satımını ticari olarak yapacak işletmeye, bulunduğu ildeki ticaret il müdürlüğünün verdiği belgedir.
• EİDS (Elektronik İlan Doğrulama Sistemi) — İkinci el araç ilanlarının, ilan verenin yetki belgesi doğrulanmadan yayımlanmasını engelleyen elektronik doğrulama sistemidir.
• İETTS (İkinci El Motorlu Kara Taşıtları Ticareti Bilgi Sistemi) — İETTS (İkinci El Motorlu Kara Taşıtları Ticareti Bilgi Sistemi), galeri yetki belgesi başvurusunun yapıldığı ve yetki belgeli işletmelerin sorgulandığı T.C.
• Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) — 17UY0299-5 Ulusal Yeterliliğini geliştiren, Türkiye'deki motorlu araç satıcılarını temsil eden sektör federasyonudur.
• ISCO 08 – 3322 — MKTS mesleğinin uluslararası standart meslek sınıflamasındaki (ISCO 08) kod karşılığıdır: 3322 Ticari Satış Temsilcileri.
• T1 Teorik Sınav — MKTS belgelendirmesinde uygulanan, 4 seçenekli çoktan seçmeli yazılı sınav türüdür; geçme notu en az %70'tir.
• P1 Performansa Dayalı Sınav — Adayın mesleki becerilerini gerçek veya gerçeğine uygun ortamda uygulamalı olarak gösterdiği sınav türüdür.
• A1 Birimi — İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite A1 birimi — MKTS belgesinin zorunlu birimlerinden biri olan, yalnızca teorik sınavla ölçülen İSG, çevre ve kalite birimidir.
• A2 Birimi — Motorlu Kara Taşıtı Alım-Satım İşlemleri (17UY0299-5/A2) — MKTS mesleğinin çekirdek zorunlu birimidir; hem teorik hem performans sınavıyla ölçülür.
• B1 Birimi — Satış Öncesi ve Satış Sonrası Hizmetler (17UY0299-5/B1) — MKTS belgelendirmesinin seçmeli (isteğe bağlı) birimidir; teorik ve performans sınavıyla ölçülür.
• Yeniden Belgelendirme (Belge Yenileme) — 5 yıllık geçerlilik süresi dolan MKTS belgesinin, çalışma kanıtı veya performans sınavıyla 5 yıl daha uzatılması sürecidir.
• Noter Satış Senedi — Bir aracın mülkiyetinin resmî olarak devredildiği, noter huzurunda düzenlenen satış belgesidir.
• Ekspertiz Raporu — İkinci el bir aracın hasar, boya, değişen parça ve genel durumunu belgeleyen, yetkili firmalarca düzenlenen teknik rapordur.
• TRAMER (Trafik Sigortası Bilgi Merkezi) — Araçların trafik sigortası ve hasar geçmişi kayıtlarının tutulduğu, ikinci el alımda hasar sorgusu için kullanılan merkezdir.
• Hasar ve Kilometre Sorgusu — İkinci el bir aracın geçmiş hasar kayıtlarının ve kilometre bilgisinin resmî kaynaklardan sorgulanmasıdır.
• Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik — İkinci el araç ticaretini, yetki belgesi ve MKTS zorunluluğunu düzenleyen temel mevzuattır (RG 27.08.2024, sayı 32645).
• Belge Muafiyeti (Yönetmelik Madde 10/2) — Yükseköğretimin ilgili alanlarından mezun alım satım sorumluları, mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır.
• Konsinye Satış (Konsinye Araç) — Aracın mülkiyeti sahibinde kalırken, galeri işletmesinin aracı sahibi adına ve komisyon karşılığı satışa aracılık etmesidir.
• Alım Satım Danışmanı (Seviye 4) — İşletmede satış/pazarlama personeli olarak çalışanlar için gereken, Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesidir.
• 6585 Sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun — İkinci el araç ticareti yönetmeliğinin dayanağını ve belgesiz ticaretin idari para cezasını düzenleyen kanundur.
• Belgesiz Ticaret İdari Para Cezası — Yetki belgesi olmadan ikinci el araç ticareti yapanlara 6585 sayılı Kanun md.
• Kritik Adım — Performans (P1) sınavında, tamamı başarılmadan sınavdan geçilemeyen zorunlu (yıldızlı) işlem adımlarıdır.
• Mesleki Yeterlilik Belgesi Eki — MYK belgesiyle birlikte verilen, adayın performans sınavına girdiği araç türünü belirten ek belgedir.
• Sınava Giriş Şartı (Öğrenim Düzeyi) — MKTS sınavına giriş için güncel mevzuata göre en az ilköğretim mezunu olmak gerekir (önceden lise idi).
• Ulusal Meslek Standardı (UMS) — Bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinlikleri tanımlayan, yeterliliğe kaynak teşkil eden resmî standarttır.