Sıcak Su Kazanı Operatörü (Seviye 3) Çıkmış Sorular ve Ücretsiz Deneme Sınavı
Sıcak Su Kazanı Operatörü çıkmış sorular yayımlanıyor mu?
Hayır. MYK sınav sorularını yetkilendirilmiş kuruluşlar kendi soru bankalarından üretir ve bu bankalar sınav güvenliği gereği kapalıdır; yayımlanan resmî bir çıkmış soru arşivi yoktur. İnternette bu başlıkla dolaşan listeler ya adayların hatırladıklarıdır ya da uydurmadır.
Çalışılacak doğru kaynak bellidir: MYK, her yeterlilikte hangi bilgilerin ölçüleceğini bilgi ifadeleri olarak tek tek yazar ve sorular bunlardan üretilir. Aşağıdaki 90 soru da 18UY0349-3 yeterliliğinin bilgi ifadelerinden hazırlanmıştır — çıkmış soru değildir, ama sınavın ölçtüğü şeyin aynısını ölçer. Birim seçin, her soruda anlık geri bildirim alın; sonuçta eksik konularınız listelenir.
A1 · İş Sağlığı ve Güvenliği, Kalite ve Çevre (15 soru · gerçek sınavda baraj %60)
1. Sabah vardiyasına başlayan bir kazan operatörü, kazan dairesine girdiğinde iş güvenliği açısından hangi işi ilk sırada yapmalıdır?
- Alanı ve ekipmanı gözden geçirip tehlike olup olmadığını görmek ✓
- Brülörü çalıştırıp basınç yükseldikten sonra alanı gözden geçirmek
- Kapıyı havalandırma için açıp doğrudan yakıt beslemesine geçmek
- Önce vardiya defterini imzalayıp kontrolü öğleden sonraya bırakmak
İSG'nin ilk kuralı, işe başlamadan önce alanı ve ekipmanı kontrol edip tehlikeleri fark etmektir. Kontrol, kazan devreye alınmadan önce yapılır.
2. Kazan dairesinde ıslak zeminde yürüyen bir çalışan az kalsın düşüyor, ancak bir yaralanma olmuyor. Operatör bu olay için ne yapmalıdır?
- Yalnız sözlü hatırlatma yapıp yazılı bildirimi amirine bırakmak
- Zemini kendi imkânıyla kurulayıp olayı yazılı bildirime konu etmemek
- Olayı amirine bildirip ramak kala kaydının açılmasını sağlamak ✓
- Aynı olay bir kez daha yaşanırsa bildirmek üzere durumu aklında tutmak
Ramak kala olaylar, gerçek kazaya dönüşmeden riskin görülmesini sağlar. Bu nedenle bildirilir ve kayıt altına alınır.
3. Kazan dairesi girişinde sarı zemin üzerine siyah alev simgesi taşıyan bir uyarı levhası bulunuyor. Operatör bu levhayı nasıl değerlendirmelidir?
- Levhayı yalnız bakım ekibini ilgilendiren bir bilgi olarak okumalıdır
- Sarı levhayı zorunluluk değil öneri sayıp işine devam etmelidir
- Bölgede kıvılcım ve alev çıkaran işlerden kaçınarak çalışmalıdır ✓
- Yangın söndürücü bulunduğu için levhayı geçersiz kabul etmelidir
Sarı üçgen levhalar tehlike uyarısıdır. Alev simgesi, o bölgede tutuşturucu kaynak kullanılmaması gerektiğini bildirir.
A2 · Kazan Çalışma Öncesi Hazırlık İşlemleri (15 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Bina yönetimi dış hava soğuduğu için daha yüksek ısı talep ediyor. Operatör sıcaklık kontrol cihazını nasıl ayarlamalıdır?
- İstenen değere kademeli çıkıp her kademede sistemi izlemelidir ✓
- Alarm termostatını yükseltip çalışma termostatına dokunmamalıdır
- Ayarı değiştirmeden sirkülasyon pompasının devrini yükseltmelidir
- Termostatı en üst kademeye alıp sıcaklığın oturmasını beklemelidir
Termostat, talep edilen değere kademeli getirilir ve sonuç izlenir. Ani en üst ayar aşırı ısınma ve enerji kaybı yaratır.
2. Isıtılan bölümlerden biri devre dışı kaldığı için binanın ısı ihtiyacı azaldı. Operatör termostat ayarında nasıl davranmalıdır?
- Termostatı en alt kademeye çekip donma riskini göze almalıdır
- Ayarı sabit bırakıp fazla ısıyı baca üzerinden atmayı seçmelidir
- Kazanı tümüyle durdurup talep artınca yeniden devreye almalıdır
- Yeni ihtiyaca uygun değeri kademeli düşürüp sonucu izlemelidir ✓
Isı ihtiyacı azaldığında termostat kademeli düşürülür. Tam durdurma veya en alt kademe, konfor ve donma açısından risklidir.
3. Vardiya başında tesisat manometresini okuyan operatör, tesisattaki su seviyesi hakkında karar verirken neye bakmalıdır?
- Bir önceki vardiyanın yazdığı değeri esas alıp yeni okuma yapmamalı
- İbre kırmızı bölgeye girmediği sürece değeri okumaya gerek görmemeli
- Değerin işletme için tanımlı normal aralıkta olup olmadığına bakmalı ✓
- Manometrenin skalasının en üst ucuna yakın durmasını iyi saymalı
Manometre okuması, işletme için tanımlanmış normal çalışma aralığıyla karşılaştırılır. Tek başına yüksek değer iyi anlamına gelmez.
B1 · Katı Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri (20 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Katı yakıtlı kazanın bunkerini dolduracak operatör, doldurma işleminde hangi uygulamayı esas almalıdır?
- Yakıtı kazan çalışırken kapak açık hâlde boşaltmayı sürdürmelidir
- Belirlenen kapasiteyi aşmadan kademeli biçimde doldurmalıdır ✓
- Doldurmayı tek seferde bitirip seviye kontrolünü sonraya bırakmalıdır
- Bunkeri ağzına kadar doldurup kapağı zorlayarak kapatmalıdır
Bunker, tanımlı kapasiteyi aşmadan kademeli doldurulur. Aşırı dolum besleme mekanizmasını zorlar ve tıkanmaya yol açar.
2. Bunkere alınacak yeni kömür partisinin belirgin şekilde nemli olduğu görülüyor. Operatör doldurma sırasında neye dikkat etmelidir?
- Nem durumuna göre besleme miktarını ayarlayıp yanmayı izlemelidir ✓
- Nemli yakıtı kuru partiyle karıştırmadan bunkerin dibine doldurmalıdır
- Yakıtı ızgara üzerine kalın tabaka hâlinde serip fanı kapatmalıdır
- Nemi dengelemek için bunkeri her zamankinden fazla doldurmalıdır
Nemli yakıt daha zor tutuşur ve yanma düzenini bozar. Besleme miktarı buna göre ayarlanır ve yanma yakından izlenir.
3. Katı yakıtlı sistemde ızgaraya yakıt seren operatör, yanmanın düzgün olması için hangi noktaya dikkat etmelidir?
- Yakıtı ızgara yüzeyine eşit kalınlıkta yaymaya özen göstermelidir ✓
- Izgaranın yalnız ön yarısını doldurup arka bölümü boş bırakmalıdır
- Yakıtı ızgaranın ortasında yığın hâlinde toplayarak yerleştirmelidir
- Tabakayı hava deliklerini kapatacak kadar sıkıştırarak sermelidir
Eşit kalınlıkta serilen yakıt, hava dağılımını ve yanmayı düzenli tutar. Yığın veya sıkıştırılmış tabaka eksik yanma yaratır.
B2 · Sıvı Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri (20 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Sıvı yakıtlı kazanı devreye alan operatör brülörün şalterini açarken hangi noktayı gözetmelidir?
- Şalteri devreye alma talimatındaki sıraya uyarak açmalıdır ✓
- Yakıt vanası kapalıyken şalteri açıp ateşlemeyi beklemelidir
- Şalteri açmadan önce emniyet devresini devre dışı bırakmalıdır
- Su seviyesini doğrulamadan şalteri açıp brülörü çalıştırmalıdır
Brülör şalteri, ön kontroller tamamlandıktan sonra talimattaki sırayla açılır. Emniyet devresi hiçbir koşulda devre dışı bırakılmaz.
2. Brülör şalteri açıldığı hâlde ateşleme gerçekleşmiyor. Operatör ilk olarak neyi kontrol etmelidir?
- Baca çekişini ölçüp brülörü arka arkaya ateşlemeyi denemelidir
- Yakıt vanasının açık ve devreye alma sırasının doğru olduğunu ✓
- Kazan suyunu boşaltıp yeniden doldurduktan sonra denemelidir
- Emniyet termostatını köprüleyip ateşlemenin olmasını sağlamalıdır
Ateşleme olmadığında önce yakıt akışı ve devreye alma sırası kontrol edilir. Tekrarlı ateşleme denemesi ocakta yakıt biriktirir.
3. Sıvı yakıtlı kazanda çıkış suyu sıcaklığı beklenenin üzerine çıkıyor. Operatör bu durumu nasıl ele almalıdır?
- Alarm termostatının değerini yükseltip çalışmayı sürdürmelidir
- Brülör ayarı ile termostat durumunu inceleyip nedenini bulmalıdır ✓
- Göstergeyi hatalı sayıp yükselmenin geçmesini beklemeye almalıdır
- Kazan çıkış vanasını kısarak sıcaklığı düşürmeye çalışmalıdır
Aşırı sıcaklıkta brülör ayarı ve termostat işlevi incelenir. Çıkış vanasını kısmak dolaşımı bozarak durumu ağırlaştırır.
B3 · Sıvı Yakıtlı Sistemlerde Kazanı Çalıştırma ve Bakım İşlemleri (20 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Soğuk havada ikinci sıvı yakıtlı kazan hattı devreye alınacak. Operatör bu kazanın yakıcı şalterini nasıl açmalıdır?
- Ön kontrolleri atlayıp brülörü tam kapasitede çalıştırmalıdır
- Şalteri açtıktan sonra su seviyesini kontrol etmeyi planlamalıdır
- Devreye alma talimatındaki adımları sırasıyla izleyerek açmalıdır ✓
- İki kazanın şalterini aynı anda açıp yükü hızla paylaştırmalıdır
Her kazan kendi devreye alma talimatına göre, ön kontroller tamamlandıktan sonra sırayla devreye alınır.
2. Vardiya sırasında kazan çıkış suyu sıcaklığının olağandan hızlı yükseldiği görülüyor. Operatör ne yapmalıdır?
- Termostatın ayar değerini yükseltip yükselmeyi normal saymalıdır
- Yükselmenin nedenini araştırıp gerekirse brülör yükünü kısmalıdır ✓
- Sıcaklık alarmı çalana kadar herhangi bir kontrol yapmamalıdır
- Kazan dönüş vanasını kapatıp suyu kazan içinde tutmaya çalışmalıdır
Hızlı sıcaklık artışında neden araştırılır ve gerekirse yük düşürülür. Ayarı yükseltmek koruma sınırını da kaldırır.
3. Kazan çıkış suyu sıcaklığı, işletme için belirlenen hedef değerin altında seyrediyor. Operatör ne yapmalıdır?
- Sirkülasyon pompasını durdurup suyun kazanda ısınmasını beklemelidir
- Alarm termostatını düşürüp sistemin uyarı vermesini sağlamalıdır
- Radyatör vanalarını kısarak çıkış sıcaklığını yükseltmeye çalışmalıdır
- Düşüşün nedenini araştırıp gerekli ayarı talimata göre yapmalıdır ✓
Hedefin altındaki sıcaklıkta yakıt beslemesi, termostat ve dolaşım incelenir; ayar talimata göre düzeltilir.