Tarihi Eser Koruma ve Restorasyon Elemanı (Seviye 5) Çıkmış Sorular ve Ücretsiz Deneme Sınavı
Tarihi Eser Koruma ve Restorasyon Elemanı çıkmış sorular yayımlanıyor mu?
Hayır. MYK sınav sorularını yetkilendirilmiş kuruluşlar kendi soru bankalarından üretir ve bu bankalar sınav güvenliği gereği kapalıdır; yayımlanan resmî bir çıkmış soru arşivi yoktur. İnternette bu başlıkla dolaşan listeler ya adayların hatırladıklarıdır ya da uydurmadır.
Çalışılacak doğru kaynak bellidir: MYK, her yeterlilikte hangi bilgilerin ölçüleceğini bilgi ifadeleri olarak tek tek yazar ve sorular bunlardan üretilir. Aşağıdaki 136 soru da 13UY0120-5 yeterliliğinin bilgi ifadelerinden hazırlanmıştır — çıkmış soru değildir, ama sınavın ölçtüğü şeyin aynısını ölçer. Birim seçin, her soruda anlık geri bildirim alın; sonuçta eksik konularınız listelenir.
A2 · İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma, Kalite ve Mesleki Gelişim Faaliyetleri (20 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Kerpiç bir konağın restorasyonunda çalışan usta, işe başlamadan önce kendi işinden kaynaklanan tehlike ve riskleri neden tanımak zorundadır?
- Riski önceden görüp uygun önlemi alabilmek için ✓
- Kaza sonrası tutanağı daha hızlı doldurabilmek için
- Günlük iş programını erken kapatabilmek için
- Ekipman kirasını daha ucuza indirebilmek için
Tehlike ve risklerin önceden tanınması, kazayı doğmadan önleyecek tedbirin seçilmesini sağlar. Kaza sonrası kayıt tutmak önleme yerine geçmez.
2. Cephe iskelesinde derz onarımı yapacak ekibin, çalışmaya başlamadan önce alması gereken temel güvenlik önlemi nedir?
- Korkuluk yerine geçici bir ip germeyi yeterli saymak
- Kemeri yalnızca en üst kat platformunda bağlamak
- Korkulukları kontrol edip emniyet kemerini bağlamak ✓
- İskele ayaklarını yük bindikten sonra sabitlemek
Yüksekte çalışmada korkuluk ve emniyet kemeri birlikte düşmeyi önler. Kemeri yalnız üst katta bağlamak ara platformlarda korumasız bırakır.
3. Restorasyon şantiyesinde istinat duvarının bir bölümü aniden göçtü ve ekip alanı boşalttı; bu olay hangi kavramla tanımlanır?
- Programa alınabilecek olağan bir aksama
- Hemen müdahale gerektiren bir acil durum ✓
- Sonraki denetimde görüşülecek bir uygunsuzluk
- Hakediş dışı kalan küçük bir imalat hatası
Acil durum, can ve mal güvenliğini tehdit eden, derhal müdahale ve tahliye gerektiren beklenmedik olaydır. Program aksaması bu kapsamda değildir.
B1 · Eser Koruma ve Restorasyonu (40 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Bir konağın bugünkü hâli, yorum katılmadan ölçekli çizime aktarılmaktadır; bu belgeleme çalışmasının adı nedir?
- Konservasyon adı verilen koruma çalışmasıdır
- Rekonstrüksiyon adı verilen yapım çalışması
- Rölöve adı verilen belgeleme çalışmasıdır ✓
- Restitüsyon adı verilen öneri çalışmasıdır
Rölöve, yapının mevcut durumunun ölçekli ve yorumsuz belgelenmesidir. Özgün hâli önermek restitüsyonun konusudur.
2. Yıkılmak üzere olan bir hamamın rölövesi çıkarılırken çizime mutlaka yansıtılması gereken bilgi hangisidir?
- Yapının bugünkü gerçek ölçüsü ve hasar durumu ✓
- Yapının onarım sonrası öngörülen son hâli
- Yapının özgün dönemine ait varsayılan planı
- Yapının çevresindeki parsellerin mülkiyeti
Rölöve mevcut durumu kanıtlar; hasarlar ve gerçek ölçüler olduğu gibi işlenir. Varsayım ve öneriler ayrı paftalara aittir.
3. Bir medresenin yıkılmış bölümleri, eski fotoğraf ve izlere dayanılarak özgün hâliyle çizilmektedir; bu çalışma nedir?
- Restitüsyon adı verilen öneri çizimidir ✓
- Rekonstrüksiyon adı verilen yapım işidir
- Rölöve adı verilen mevcut durum çizimidir
- Konservasyon adı verilen koruma işidir
Restitüsyon, belge ve izlere dayanarak yapının özgün hâlini çizimle önerir. Uygulanması ise ayrı bir karar konusudur.
B2 · Kâgir, Ahşap, Metal, Seramik, Çini, Mozaik ve Alçı Eser Koruma ve Restorasyonu (19 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Taş duvar derzi ve ahşap doğrama onarımı süren bir şantiyede günlük iş planı hazırlanırken önce ne belirlenir?
- Hakediş dosyasının teslim edileceği tarih
- İşlerin sırası ve gereken kaynak miktarı ✓
- Bir sonraki ayın malzeme ödeme planı
- Ekip üyelerinin yıllık izin talep sırası
Günlük plan, o gün yapılacak işlerin sırasını ve gereken insan, malzeme, ekipman kaynağını belirlemekle başlar.
2. Ahşap tavan sökümü hava koşulları nedeniyle iki gün gecikirse, bu değişiklik öncelikle nereye bildirilir?
- Şantiye şefliği ve ilgili teknik birimlere ✓
- Sadece ekipteki diğer ustalara sözlü olarak
- Yalnızca malzeme tedarik eden firmaya
- Ay sonunda hazırlanacak hakediş raporuna
Program sapmaları, işi yönlendiren şantiye şefliği ve etkilenen teknik birimlere zamanında bildirilir; sözlü aktarım kayıt yerine geçmez.
3. Aynı avluda taş yüzey raspası ile alçı bezeme onarımı birlikte yürütülecekse iş düzeni nasıl kurulur?
- İşler alan ve zamana göre birbirinden ayrılır ✓
- Tozlu iş bittikten sonra alan sulanarak açılır
- Bezeme işi tozdan brandayla korunarak sürdürülür
- İki iş aynı iskele üzerinde sırayla yürütülür
Toz üreten iş ile hassas bezeme işi aynı anda aynı alanda yürütülmez; alan ve zaman ayrımı en güvenli düzendir.
B3 · Resim, Kâğıt, Deri Eser Koruma ve Restorasyonu (20 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Bir cami penceresindeki vitray onarımına başlamadan önce günlük iş planı neden hazırlanır?
- İş sırasını ve gerekli malzemeyi netleştirmek ✓
- Atölyenin aylık elektrik giderini azaltmak için
- Panelin cam rengini kataloğa göre seçmek için
- Ustaların vardiya ücretini yeniden belirlemek
Günlük plan, hangi işin hangi sırayla ve hangi malzemeyle yapılacağını önceden netleştirir; böylece bekleme ve hata azalır.
2. Vitray panelin atölyeye nakli bir hafta ertelenirse bu değişiklik hangi birimlere bildirilmelidir?
- Yalnızca cam kesim atölyesinin ustasına
- Ay sonunda düzenlenecek hakediş dosyasına
- Şantiye yönetimi ve ilgili teknik ekiplere ✓
- Sadece nakliyeyi yapan araç şoförüne
Program değişikliği, işi yöneten birim ile bundan etkilenen teknik ekiplere bildirilir; tek kişiye haber vermek koordinasyonu sağlamaz.
3. Kırılgan cam parçalarının ayrıştırıldığı bir atölyede iş düzeni nasıl kurulmalıdır?
- Yoğun geçişin bulunduğu koridora yakın bir düzenle
- Titreşim ve çarpmayı önleyen sakin bir düzenle ✓
- Parçaların hızla el değiştirdiği bir düzenle
- Kesim ve lehim işinin aynı tezgâhta yürüdüğü düzen
Cam eserlerde en büyük risk mekanik darbedir; iş düzeni titreşimi, çarpmayı ve gereksiz el değiştirmeyi azaltacak biçimde kurulur.
B4 · Resim, Kâğıt, Deri Eser Koruma ve Restorasyonu (20 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Bir yağlıboya tablonun konservasyonuna başlarken günlük iş planı hazırlamanın amacı nedir?
- Atölyenin ısıtma giderlerinin azaltılması
- İşlemlerin doğru sırayla ve zamanında yürümesi ✓
- Ziyaretçi kabul saatlerinin düzenlenmesi
- Eserin sigorta bedelinin yeniden belirlenmesi
Konservasyon işlemleri birbirine bağlıdır; plan, hangi işlemin hangi sırayla yapılacağını ve süresini belirler.
2. Kâğıt eserin nemlendirme aşaması iki gün uzarsa bu gecikme öncelikle kime bildirilir?
- Sorumlu teknik ve yönetim birimlerine ✓
- Eseri getiren kurumun güvenlik görevlisine
- Sadece malzeme tedarikçisi olan firmaya
- Yalnızca atölyede çalışan diğer ustalara
Program sapması, işi yöneten teknik ve yönetim birimlerine bildirilir; böylece sonraki aşamalar yeniden planlanabilir.
3. El yazması sayfalarla çalışılan bir atölyede iş düzeni hangi ilkeye göre kurulmalıdır?
- Nem ve hava akımını denetleyen temiz bir düzenle ✓
- Doğrudan güneş alan pencere önü düzeniyle
- Sayfaların sık el değiştirdiği bir düzenle
- Yeme içme alanıyla iç içe geçmiş bir düzenle
Kâğıt nem, ışık ve kirlenmeye duyarlıdır; iş düzeni bu üç etkeni denetleyecek biçimde kurulur.
B5 · Tekstil, El Sanatları Eserlerinin Koruma ve Restorasyonu (17 soru · gerçek sınavda baraj %70)
1. Bir işlemeli seccadenin konservasyonuna başlarken günlük iş planı hazırlamanın amacı nedir?
- Atölyedeki aydınlatma giderlerini azaltmak
- Restorasyon ücretini yeniden hesaplamak
- İş sırasını ve gerekli malzemeyi netleştirmek ✓
- Eserin sergileneceği vitrin camını seçmek
Plan, hangi işlemin hangi sırayla ve hangi malzemeyle yapılacağını önceden belirler; tekstilde sıra hatası geri dönüşsüz zarar verir.
2. Bir kilimin temizlik aşaması uzayınca iş programında kayma olursa kime bilgi verilmelidir?
- Ay sonundaki hakediş dosyasına yazılır
- İlgili teknik ve yönetim birimlerine ✓
- Sadece eseri getiren nakliye ekibine
- Yalnızca atölyedeki diğer ustalara
Programdaki kayma, işi yöneten teknik ve yönetim birimlerine bildirilir; sonraki aşamaların planı buna göre güncellenir.
3. Nadide bir ipek kumaş üzerinde çalışılacak atölyede iş düzeni nasıl kurulmalıdır?
- Aynı masada birden çok eser açılan düzenle
- Tozdan ve nemden arındırılmış düzenli ortamla ✓
- Yoğun geçiş olan koridora yakın bir düzenle
- Yeme içme alanıyla iç içe geçmiş bir düzenle
İpek gibi hassas lifler toz, nem ve kirlenmeden hızla etkilenir; iş düzeni bu etkenleri dışarıda tutacak biçimde kurulur.