Ana içeriğe geç

Kaynak Operatörü (Seviye 4) Sınav Simülasyonu — Ücretsiz Deneme Soruları

Ulusal Yeterlilik 11UY0016-4 bilgi ifadelerine göre hazırlanmış 161 soruyla Kaynak Operatörü MYK sınavına ne kadar hazır olduğunuzu görün. Birim seçin, her soruda anlık geri bildirim alın; sonuçta eksik konularınız listelenir.

A1 · Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği (10 soru · gerçek sınavda baraj %60)

1. Kaynak öncesinde atölyeyi gözden geçiren operatör; nemli zemin, dağınık uzatma kablosu ve açıkta duran tiner bidonu görüyor. Bu risklerin doğru önlem sırası nedir?
  1. Yalnız tiner uzaklaştırılır, ıslak zemine yalıtım halısı serilir ve kablolar yerinde bırakılır.
  2. Zemin kurutulur, tiner bidonunun kapağı kapatılarak yerinde bırakılır ve kaynağa geçilir.
  3. Kablolar toplanır, çalışmaya başlanır ve tiner ile zemin vardiya sonunda düzenlenir.
  4. Tiner uzaklaştırılır, kablolar toplanır ve zemin kurutulduktan sonra çalışmaya başlanır. ✓

Risk önce kaynağında giderilir: yanıcı madde ortamdan çıkarılır, elektrik çarpması yaratan nem ve kablo düzensizliği ortadan kaldırılır. Ertelenen önlem, kaynak süresince risk olarak kalır.

2. Tavan altı pozisyonda ark kaynağı yapacak bir operatör için, kaynak maskesi dışında hangi koruyucu donanım bileşimi uygundur?
  1. Pamuklu tulum, kısa konçlu iş ayakkabısı ve ince kumaş montaj eldiveni yeterlidir.
  2. Sentetik kumaş tulum, bez kolluk ve elektrik yalıtımlı ince lateks eldiven kullanılır.
  3. Deri önlük ile birlikte sentetik tabanlı terlik tipi ayakkabı ve kumaş eldiven seçilir.
  4. Krom deri kolluk ve önlük, uzun konçlu koruyucu ayakkabı ve deri kaynakçı eldiveni. ✓

Tavan altı kaynakta cüruf yukarıdan düşer; deri kolluk-önlük, uzun konçlu ayakkabı ve deri eldiven yanmayan bir bariyer oluşturur. Sentetik kumaşlar ısı ile eriyip cilde yapışır.

3. Atölyenin kaynak bölümü paravanla ayrılırken bölüm girişine hangi uyarı ve zorunluluk levhaları asılmalıdır?
  1. Basınçlı kap uyarısı ile vinç altında durulmaz yasağını bildiren güvenlik levhaları.
  2. Kayan zemin uyarısı ile forklift geçiş güzergâhını gösteren yönlendirme levhaları.
  3. Kaynak ışınına dikkat uyarısı ile göz ve yüz koruyucu kullanma zorunluluğu levhaları. ✓
  4. Yüksekte çalışma uyarısı ile emniyet kemeri takma zorunluluğunu bildiren levhalar.

Levhalar o alanın kendi tehlikesine karşılık gelir: kaynak bölümünde ark ışıması uyarısı ve göz-yüz koruması zorunluluğu asılır. Diğerleri başka tehlikeler için kullanılır.

B1 · Gaz Korumasız Özlü Tel Elektrotla Ark Kaynağı (114) (11 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Yüksek mukavemetli düşük alaşımlı çelik bir şaseyi gaz korumasız özlü telle kaynatacak operatör, tel seçiminde neyi esas almalıdır?
  1. Ana malzemenin kimyasal bileşimi ve mekanik değerleriyle uyumlu, şartnamedeki tel sınıfını. ✓
  2. Ark üflemesini azaltmak amacıyla mevcut en ince telin seçilmesi ve makara hızının düşürülmesini.
  3. Makinede takılı bulunan makaranın çapını ve depoda en çok stoklanan tel çeşidini.
  4. Pozisyona bakılmaksızın en yüksek ergime gücünü veren telin tercih edilmesi kuralını.

Tel, ana malzemenin dayanımı ve bileşimiyle uyumlu olmalıdır; bu uyum kaynak yöntem şartnamesinde tanımlanır. Stok durumu veya makara çapı bir seçim ölçütü değildir.

2. İnce sacın kök pasosunu özlü telle çekecek operatör, elindeki kalın çaplı tel yerine neye göre karar vermelidir?
  1. Elindeki kalın teli kullanıp akımı en alt kademeye düşürmesi bu iş için yeterlidir.
  2. Malzeme kalınlığına ve pozisyona uygun, şartnamede izin verilen çaptaki teli seçmelidir. ✓
  3. Tel çapı yerine yalnızca torç açısını değiştirerek nüfuziyeti dengelemesi gerekir.
  4. Kalın telle çalışıp ilerleme hızını artırması, kök hatasını kendiliğinden gidereceği için yeterlidir.

Tel çapı, kalınlık ve pozisyonla birlikte akım aralığını belirler. İnce sacta kalın tel, akım düşürülse bile ısı girdisi ve nüfuziyet dengesini bozar.

3. Dar bir köşe birleştirmesinde gaz korumasız özlü telle kaynak yapacak operatör, torç ve nozul seçimini nasıl yapmalıdır?
  1. Uzun boyunlu düz torçla çalışıp meme mesafesini alabildiğine artırması beklenir.
  2. Su soğutmalı ağır bir torç seçip nozulu tamamen çıkararak çalışma boşluğu kazanması gerekir.
  3. Bükülebilir boyunlu ince bir torç ve erişimi kolaylaştıran dar çaplı nozul seçmelidir. ✓
  4. Geniş çaplı nozulla çalışıp torç açısını dikleştirmesi erişim sorununu çözecektir.

Dar bölgede belirleyici olan erişimdir: ince ve bükülebilir boyun, dar nozul. Nozulun çıkarılması veya meme mesafesinin aşırı artırılması dikiş kalitesini bozar.

B10 · Lazer Işın Kaynağı (751) (11 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Lazer ışın kaynağında güç, odak konumu ve ilerleme hızı ayarı neye göre yapılır?
  1. Yalnız koruyucu gaz debisine göre yapılır; ışın gücü sabit bırakılmaktadır.
  2. Malzeme cinsi ve kalınlığına göre, şartnamede tanımlı değer aralığında yapılır. ✓
  3. Yalnız ortam sıcaklığına göre yapılır; kalınlığın ayar üzerinde bir etkisi yoktur.
  4. Sadece merceğin çapına göre yapılır; malzeme kalınlığı sonradan değerlendirilir.

Lazerde nüfuziyet ve dikiş biçimi güç, odak ve hızın birlikte ayarlanmasıyla oluşur; bu üçlü malzeme ve kalınlığa göre şartnamede belirlenir.

2. Lazer kaynağı hücresinde hangi kalemler tüketilen malzeme sayılır?
  1. Birleştirilen saclar ile bağlama aparatı tüketilen malzeme olarak sayılır.
  2. Rezonatör, ışın iletim kablosu ve odak merceği tüketilen malzeme sayılır.
  3. Koruyucu gaz, koruyucu cam ve gerektiğinde ilave tel tüketilen malzemedir. ✓
  4. Robot kolu, hücre kapısı ve emniyet perdesi tüketilen malzeme sayılır.

Lazerde düzenli değişen kalem koruyucu camdır; gaz ve ilave tel de tükenir. Optik ana bileşenler ve donanım sarf sayılmaz.

3. Lazer kaynağında ilave malzemesiz çalışılabilmesi için hangi koşul sağlanmalıdır?
  1. Kök aralığı bilerek büyütülmeli, oluşan boşluk ışın gücüyle doldurulmalıdır.
  2. Birleşme yüzeyleri arasındaki boşluk çok küçük olmalı, parçalar sıkı bağlanmalıdır. ✓
  3. Yüzeyler boyalı bırakılmalı; boya ergiyerek aradaki boşluğu doldurmalıdır.
  4. Parçalar serbest bırakılmalı; çekme etkisi boşluk farkını kendiliğinden kapatmalıdır.

Lazer ışını dar bir bölgeyi ergitir; boşluk büyükse dolduracak metal yoktur. İlavesiz kaynak sıkı geçme ve sağlam bağlama ister.

B11 · Ultrasonik Kaynak (41) (10 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Ultrasonik kaynakta ilave malzeme kullanılmamasının uygulamaya yansıması nedir?
  1. Parçalar boşluklu bağlanır; boşluk ergiyen metalle doldurularak kapatılır.
  2. Parçalar alın alına getirilir; birleşme yalnızca ilave telin ergimesiyle sağlanmış olmaktadır.
  3. Parçalar bindirmeli ve temiz yüzeyle bastırılır; birleşme sürtünme ve basınçla oluşur. ✓
  4. Yüzeyler yağlanır; kayganlığın titreşimi daha iyi ilettiği kabul edilmektedir.

Ultrasonik kaynak katı hâlde çalışır: yüksek frekanslı titreşim ve basınç yüzeyleri temizleyip kaynaştırır. Bindirmeli birleşme ve temiz yüzey şarttır.

2. Ultrasonik kaynak öncesi prosedür gereği hangi parametreler doğrulanır?
  1. Akım, gerilim ve gaz debisi ile nozul çapı doğrulanarak kayıt altına alınır.
  2. Toz sınıfı, örtü kalınlığı ve yürüyüş hızı doğrulanarak tutanağa yazılır.
  3. Genlik, baskı kuvveti ve kaynak süresi ile sonotrot-örs uyumu doğrulanır. ✓
  4. Vakum seviyesi, hızlandırma gerilimi ve odak konumu sırayla doğrulanır.

Ultrasonik kaynağı yöneten üç değişken genlik, baskı kuvveti ve süredir; bunlara sonotrot ile örsün uyumu eklenir.

3. Ultrasonik kaynak makinesinin temel bileşenleri hangileridir?
  1. Rezonatör, mercek grubu ve ışın iletim yolu bu makinede bileşen olarak bulunmaktadır.
  2. Jeneratör, dönüştürücü, güç artırıcı ve sonotrot ile örs takımı bulunmaktadır. ✓
  3. Tel sürme ünitesi, gaz konsolu ve şase pensesi bileşen olarak bulunur.
  4. Toz hunisi, kontak çene ve yürüyüş arabası bileşen olarak bulunmaktadır.

Jeneratör elektrik enerjisini yüksek frekansa çevirir, dönüştürücü titreşime dönüştürür, güç artırıcı genliği büyütür, sonotrot parçaya aktarır.

B12 · Sürtünme Kaynağı (42) (10 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Sürtünme kaynağında ilave malzeme kullanılmadan birleşme nasıl gerçekleşir?
  1. Yüzeyler vakumda ışınla ergitilir, ardından soğumaya bırakılarak birleştirilir.
  2. Yüzeyler sürtünmeyle ısıtılır, ardından yığma kuvvetiyle bastırılarak birleşir. ✓
  3. Yüzeyler arkla ergitilir, sonra ilave tel verilerek aradaki boşluk doldurulur.
  4. Yüzeyler titreşimle ısıtılır, sonra toz örtüsü altında dikiş çekilerek birleşir.

Sürtünme kaynağı katı hâl yöntemidir: dönme sürtünmesi yüzeyleri ısıtır, ardından uygulanan yığma kuvveti birleşmeyi tamamlar.

2. Sürtünme kaynağında birleştirilecek elemanlarda hangi hazırlık aranır?
  1. Yüzeylerde geniş kök aralığı bırakılmalı, eksen kaçıklığı ise sonradan giderilmelidir.
  2. Yüzeyler yağlanmalı, bağlama aparatı kolayca kayacak biçimde ayarlanmalıdır.
  3. Yüzeyler dik ve temiz olmalı, parçalar eksenel olarak hassas biçimde bağlanmalıdır. ✓
  4. Yüzeyler eğik kesilmeli, parçalar gevşek bağlanarak serbestçe dönebilmelidir.

Sürtünme ısısının yüzeye eşit dağılması için alınlar dik ve temiz, parçalar da eksende hassas bağlanmış olmalıdır.

3. Sürtünme kaynağı prosedüründe hangi parametre dizisi tanımlanır?
  1. Ark gerilimi, kaynak akımı, tel çapı ve gaz debisi ayrıntılı olarak tanımlanır.
  2. Vakum seviyesi, hızlandırma gerilimi ve ışın odak konumu ayrıca tanımlanır.
  3. Devir sayısı, sürtünme kuvveti ve süresi ile yığma kuvveti ve süresi tanımlanır. ✓
  4. Toz sınıfı, örtü kalınlığı ve yürüyüş hızı sırasıyla tanımlanarak yazılır.

Sürtünme kaynağı iki evreden oluşur: sürtünme ve yığma. Prosedür her iki evrenin kuvvet ve süresini devir sayısıyla birlikte tanımlar.

B13 · Yüksek Mekanik Enerji İle Kaynak (44) (10 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Yüksek mekanik enerji ile kaynakta birleşme neden ilave malzemesiz gerçekleşir?
  1. Yüzeyler fırında ısıtılır; uzun süre bekletilerek yayınmayla birleşme sağlanır.
  2. Yüzeyler yüksek hızda çarpıştırılır; oksit tabakası atılarak metaller kaynaşır. ✓
  3. Yüzeyler titreşimle ovalanır; sürtünme ısısı metalleri eritip yapıştırmaktadır.
  4. Yüzeyler arkla ergitilir; ilave malzeme olmadan ergiyik boşluğu doldurmaktadır.

Bu yöntemde birleşme, yüksek hızlı çarpışmanın yüzeydeki oksit filmini sıyırıp temiz metalleri temas ettirmesiyle katı hâlde oluşur.

2. Yüksek mekanik enerjiyle kaplama yapılacak levhalarda hangi hazırlık gerekir?
  1. Yüzeyler oksitli tutulur, levhalar eğimli konumda serbest bırakılmaktadır.
  2. Yüzeyler boyalı bırakılır, levhalar doğrudan üst üste sıkıca bastırılmaktadır.
  3. Levhalar arasına yağ sürülür, aralık verilmeden birleşme yüzeyi kapatılır.
  4. Yüzeyler temizlenir, levhalar arasında belirlenen aralık ve paralellik sağlanır. ✓

Aralık, çarpışma hızını belirleyen temel hazırlıktır; yüzey temizliği ise oksit ve yağın bağ oluşumunu engellemesini önler.

3. Yüksek mekanik enerjili kaynak prosedüründe hangi konu ayrıca düzenlenir?
  1. Koruyucu gaz debisi, nozul çapı ve ark boyu ayrıca düzenlenerek yazılır.
  2. Toz örtü kalınlığı, çıkış plakası ve tel-toz uyumu ayrıca düzenlenir.
  3. Vakum seviyesi, filaman akımı ve ışın odağının konumu ayrıca düzenlenerek yazılır.
  4. Güvenlik mesafesi, tetikleme sırası ve enerji miktarı ayrıca düzenlenmektedir. ✓

Enerji çok kısa sürede boşaldığı için güvenlik mesafesi ve tetikleme sırası prosedürün ayrılmaz parçasıdır.

B14 · Difüzyon Kaynağı (45) (10 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Difüzyon kaynağında ilave malzeme olmadan birleşme hangi koşullarda oluşur?
  1. Yalnız basınç uygulandığında, ısıtma yapılmadan ve süre beklenmeden oluşur.
  2. Ani darbeli çarpışma uygulandığında, ısıtma ve bekleme gerekmeden oluşur.
  3. Yüksek sıcaklık, uygun basınç ve yeterli süre bir arada sağlandığında oluşur. ✓
  4. Yüzeyler ergitilip ilave tel verildiğinde, kısa sürede ve düşük basınçta oluşur.

Difüzyon kaynağı atomların ara yüzeyde yayınmasıyla gerçekleşir; bunun için sıcaklık, basınç ve sürenin birlikte sağlanması gerekir.

2. Difüzyon kaynağında yüzey hazırlığı neden kritik kabul edilir?
  1. Yayınma ancak temiz ve düzgün yüzeyler tam temas ettiğinde ilerleyebilmektedir. ✓
  2. Oksit tabakası basınç altında kırılarak yayınmayı kendiliğinden başlatmaktadır.
  3. Yüzeydeki yağ tabakası ısı iletimini artırarak yayınmayı hızlandırmaktadır.
  4. Yüzey pürüzü fazlaysa ergiyik boşlukları doldurarak birleşmeyi tamamlamaktadır.

Ergime olmadığından boşluklar dolmaz; atomların geçebilmesi için yüzeylerin temiz, düzgün ve tam temas hâlinde olması gerekir.

3. Difüzyon kaynağında parçalar ve ara tabaka nasıl seçilir?
  1. Ara tabaka yağlı olarak seçilir; böylece yüzeyler arasındaki kayma kolaylaşmaktadır.
  2. Malzeme çiftine uygun, yayınmayı kolaylaştıran ince bir ara tabaka kullanılabilir. ✓
  3. Kalın bir dolgu levhası konularak aradaki boşluğun ergimesi beklenmektedir.
  4. Ara tabaka her durumda bakır olmalıdır; malzeme çiftinin bir önemi yoktur.

Ara tabaka, malzeme çiftine göre yayınmayı hızlandırmak veya uyumsuz çiftleri bağdaştırmak için ince olarak kullanılır.

B2 · Tel Elektrotla Metal-Ark Asal Gaz Kaynağı (MIG Kaynağı) (131) (12 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Alüminyum profillerin MIG ile birleştirileceği bir işte, operatöre verilen kaynak yöntem şartnamesinde hangi bilgiler bulunmalıdır?
  1. Tel cinsi ve çapı, koruyucu gaz türü ve debisi, akım-gerilim aralığı ile kaynak pozisyonu. ✓
  2. Yalnız pozisyon ve ağız biçimi; gaz debisi ile akım aralığı vardiyada sözlü olarak verilir.
  3. Sadece muayene kabul sınırları ve ürün teslim tarihi; parametreler operatöre bırakılır.
  4. Yalnızca tel cinsi ile parça resim numarası; gaz ve akım bilgileri torç üzerinden okunur.

Şartname, kaynağı tekrarlanabilir kılan bütün parametreleri yazılı olarak taşır. Sözlü aktarılan ya da eksik bırakılan parametre, kaynağı doğrulanamaz hâle getirir.

2. MIG kaynağına başlayacak operatörün iş emri ile şartname arasındaki uyumu doğrulama sırası nasıl olmalıdır?
  1. Önce parametreler ayarlanıp deneme dikişi çekilir; şartnameye yalnızca uyumsuzluk çıkarsa bakılır.
  2. İş emrindeki parça ve dikiş, şartnamedeki yöntemle karşılaştırılır, sonra parametreler ayarlanır. ✓
  3. İş emri okunmadan ağız hazırlığı yapılır, şartname kontrolü kaynak bitiminde tamamlanır.
  4. Şartname bir kenara konur, önceki vardiyanın makine ayarları korunarak üretime geçilir.

Prosedür kaynaktan önce okunur: parça, dikiş ve yöntem eşleşmesi doğrulanmadan yapılan ayar, yanlış işe harcanan zamandır.

3. İnce alüminyum sacın MIG ile birleştirilmesinde tel çapı hangi ölçüte göre seçilir?
  1. Torcun izin verdiği en büyük çap seçilir, ilerleme hızı düşürülerek uyum sağlanmış olur.
  2. Makarada takılı olan mevcut çap esas alınır, gerekirse gaz debisi artırılarak denge kurulur.
  3. Sac kalınlığı, pozisyon ve hedeflenen akım aralığına uyan en küçük uygun çap seçilir. ✓
  4. Çap yerine tel sürme hızı belirleyicidir; ince sacta kalın telle düşük hız kullanılır.

Tel çapı, çalışılabilecek akım aralığını belirler. İnce sacta küçük çap düşük akımda kararlı ark ve kontrollü ısı girdisi verir.

B3 · Tel Elektrotla Metal-Ark Aktif Gaz Kaynağı (MAG Kaynağı) (135) (12 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Kalın çelik bir köşe dikişini MAG ile tek pasoda çekmek isteyen operatör tel çapını neye göre büyütür?
  1. Çap seçimi torç uzunluğuna bağlıdır; uzun torçta ince, kısa torçta kalın kullanılır.
  2. Kalınlık, pozisyon ve şartnamedeki akım aralığının elverdiği ölçüde büyük çap seçilir. ✓
  3. Tel çapı yerine gaz debisi büyütülür; çap yalnız makara boyutuna göre belirlenmektedir.
  4. Ark boyu uzun tutulacaksa daima en ince tel seçilir; çapın kalınlıkla ilgisi bulunmaz.

Kalın kesitte yüksek ergime gücü gerekir; bunu büyük tel çapı ve buna uygun akım verir. Ancak çap, şartnamedeki akım aralığını aşacak şekilde büyütülemez.

2. Boru dış çevresinde MAG kaynağı yapılırken nozul sıçrantıyla sık tıkanıyor; seçim ve bakım nasıl olmalıdır?
  1. Akıma uygun çapta konik nozul seçilir, sıçrantı önleyici uygulanır ve düzenli temizlenir. ✓
  2. Nozul çıkarılarak açık memeyle çalışılır ve gaz debisi yükseltilerek koruma sağlanır.
  3. Su soğutmalı torca geçilir, nozul yerine seramik başlık takılarak sıçrantı önlenir.
  4. Nozul çapı büyütülür; temizlik yerine ark boyu artırılarak tıkanmanın geciktirilmesi beklenir.

Sıçrantı birikimi gaz akışını bozar. Doğru çözüm uygun nozul, sıçrantı önleyici ve düzenli temizliktir; nozulu çıkarmak korumayı tümüyle kaldırır.

3. MAG makinesinde tel kayarak besleniyor ve ark aralıklı olarak sönüyor; sürme ünitesinde ne kontrol edilir?
  1. Gaz tüpü basıncı, regülatör ayarı ve nozul iç çapı sırasıyla kontrol edilerek düzeltilir.
  2. Şase kablosunun kesiti, penseleme noktası ve makine topraklaması gözden geçirilir.
  3. Makara kanal profili ve çapı, baskı ayarı ile spiral kılavuzun aşınması kontrol edilir. ✓
  4. Soğutma suyu seviyesi, pompa debisi ve hortum bağlantıları sırayla kontrol edilir.

Telin kayması sürme yolundaki üç unsura bakılarak çözülür: makara profili, baskı ayarı ve spiral durumu. Gaz veya soğutma devresi bu belirtiyi açıklamaz.

B4 · Aktif Koruyucu Gazla Özlü Tel Metal-Ark Kaynağı (136) (12 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Dikey yukarı pozisyonda aktif gazlı özlü telle kaynak yapacak operatör tel çapını nasıl belirler?
  1. Çap seçimi cüruf miktarına göre yapılır; dikeyde kalın tel cürufu daha iyi tutar.
  2. Tel çapı sabit tutulur, yalnız gaz debisi artırılarak pozisyona uyum sağlanmış olur.
  3. Pozisyonun izin verdiği, şartnamede tanımlı daha küçük çaplı tel tercih edilir. ✓
  4. Pozisyondan bağımsız en kalın tel seçilir, akım yükseltilerek denge kurulmaya çalışılır.

Dikey yukarı pozisyonda banyonun akmaması için ısı girdisi kontrollü tutulur; bunu küçük tel çapı ve buna uygun akım sağlar.

2. Aktif gazlı özlü tel kaynağında nozul iç yüzeyinde sıçrantı birikmesi artmıştır; ne yapılmalıdır?
  1. Torç boynu ısıtılarak eğrilir ve nozul çapı büyütülerek biriken sıçrantı savrulur.
  2. Nozul yerine seramik başlık takılır ve gaz kapatılarak sıçrantı birikiminin azalması beklenir.
  3. Akıma uygun nozul seçilir, düzenli temizlenir ve meme çıkıntısı şartnameye göre ayarlanır. ✓
  4. Nozul iç çapı küçültülür, temizlik yapılmadan meme çıkıntısı artırılarak çalışılır.

Sıçrantı birikimi gaz akışını daraltır ve gözenek yapar. Uygun nozul, düzenli temizlik ve doğru meme çıkıntısı kalıcı çözümdür.

3. Özlü tel yumuşak kabuklu olduğundan sürme makarasında ezilme görülüyor; doğru uygulama nedir?
  1. Makara değiştirilmeden tel sürme hızı yükseltilir, ezilme ark boyuyla dengelenir.
  2. Düz yüzeyli makara takılır ve baskı en yüksek kademeye alınarak telin kayması önlenmiş olur.
  3. Profili uygun tırtıllı makara takılır, baskı telin ezilmeyeceği en düşük düzeye ayarlanır. ✓
  4. Spiral kılavuz çıkarılır, tel doğrudan torca verilerek sürtünme tümüyle kaldırılır.

Özlü telin kabuğu incedir; yüksek baskı teli ezerek özü açığa çıkarır. Uygun profilli makara ve en düşük yeterli baskı doğru uygulamadır.

B5 · Tungsten Asal Gaz Ark Kaynağı (TIG Kaynağı) (141) (12 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Paslanmaz çelik borunun kök pasosunu TIG ile çekecek operatör tungsten elektrotu nasıl seçmelidir?
  1. Akım türü ve şiddetine uygun katkılı elektrot, kalınlığa göre uygun çapta seçilir. ✓
  2. Saf tungsten her akım türünde tercih edilir; katkı yalnız görünüşü değiştirmektedir.
  3. En kalın elektrot seçilir; çap büyüdükçe arkın daima daha kararlı olduğu kabul edilir.
  4. Elektrot çapı torç kablosu boyuna göre belirlenir; akımın çapla bir ilgisi bulunmaz.

Elektrot, akım türü ve şiddetine göre seçilir; çap taşınacak akıma uygun olmalıdır. Aşırı kalın elektrot düşük akımda arkı kararsızlaştırır.

2. TIG kaynağında dar bir köşede gaz koruması yetersiz kalıyor; nozul ve torç seçimi nasıl olmalıdır?
  1. Nozul çıkarılır ve elektrot serbest bırakılarak köşeye erişimin kolaylaşması sağlanmış olur.
  2. En büyük nozul takılır, torç dik tutularak erişim zorluğunun aşılması hedeflenir.
  3. Uzun seramik nozul takılır, gaz debisi en üst değere alınarak koruma sağlanır.
  4. Erişime uygun ince torç ile yeterli çapta nozul seçilir, gerekirse gaz lensi kullanılır. ✓

Dar bölgede gaz koruması, erişebilen ince torç ve düzgün gaz akışı veren nozulla sağlanır. Gaz lensi akışı düzenleyerek korumayı iyileştirir.

3. TIG kaynağında elektrot çapını ve serbest uç boyunu kontrol etmek için hangi ölçü aletleri kullanılır?
  1. Elektrot çapı kumpasla, serbest uç boyu çelik cetvel veya mastarla kontrol edilir. ✓
  2. Elektrot çapı radyus mastarıyla, serbest uç boyu sentil çakısıyla ölçülerek bulunur.
  3. Elektrot çapı kaynak mastarıyla, serbest uç boyu açı ölçerle belirlenerek yazılır.
  4. Elektrot çapı derinlik mikrometresiyle, serbest uç boyu komparatörle ölçülür.

Çap için kumpas, uzunluk için cetvel ya da mastar kullanılır. Radyus mastarı, komparatör ve açı ölçer başka geometriler içindir.

B6 · Plazma Ark Kaynağı (15) (10 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. İnce paslanmaz sacın plazma ark kaynağında nozul seçimi nasıl yapılmalıdır?
  1. Akım ve plazma gazı debisine uygun delik çapındaki nozul, uygun torçla birlikte seçilir. ✓
  2. Nozul yerine gaz lensi takılır; plazma gazı doğrudan elektrottan yönlendirilir.
  3. Kesme işlerine ait nozullardan seçilir; kaynakta delik çapı belirleyici sayılmaz.
  4. Delik çapı en büyük olan nozul seçilir; geniş deliğin ark sütununu daralttığı kabul edilir.

Plazmada nozul deliği, ark sütununu daraltarak enerji yoğunluğunu belirler. Delik çapı akım ve plazma gazı debisiyle birlikte seçilir.

2. Plazma ark kaynağında plazma gazı ile koruyucu gaz debileri nasıl ölçülür?
  1. Temas termometresi kullanılır; nozul sıcaklığından debi dolaylı olarak çıkarılır.
  2. Pens ampermetre kullanılır; akım değerinden gaz debisi tablo yardımıyla çevrilir.
  3. Tek bir manometre kullanılır; tüp basıncından iki hattın debisi hesaplanarak bulunmaktadır.
  4. Her iki hat için ayrı debimetre veya rotametre kullanılarak debiler ayrı ayrı okunur. ✓

Plazma ve koruyucu gaz ayrı hatlardır ve ayrı ölçülür. Basınç göstergesi debiyi vermez; debi için rotametre veya debimetre gerekir.

3. Plazma ark kaynak makinesini diğer ark kaynak makinelerinden ayıran özellik nedir?
  1. Vakum pompası ve ışın odaklama bobini içermesi bakımından diğerlerinden ayrılır.
  2. Tel sürme ünitesi ile sabit gerilim karakteristiğine sahip olması onu ayırır.
  3. Yalnız alternatif akım verebilmesi ve şase kablosu gerektirmemesi onu ayırır.
  4. Pilot ark devresi ile ayrı plazma ve koruyucu gaz hatlarına sahip olmasıdır. ✓

Plazma makinesinde arkı başlatan pilot ark devresi ve birbirinden bağımsız plazma-koruyucu gaz hatları bulunur.

B7 · Tel Elektrotla Toz Altı Ark Kaynağı (121) (10 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Uzun boyuna dikişlerde tek telli yerine çok telli toz altı düzeneğinin tercih edilme sebebi nedir?
  1. Çok telli düzenek toz gereksinimini bitirerek örtüsüz çalışmayı mümkün hâle getirir.
  2. Çok telli düzenek ısı girdisini düşürerek ön ısıtma ihtiyacını tümüyle ortadan kaldırır.
  3. Çok telli düzenek daha yüksek ergime gücüyle kaynak hızını ve üretim verimini artırır. ✓
  4. Tek telli düzenek her kalınlıkta daha yüksek hız verdiğinden verimi daha çok artırır.

Çok telli düzenekte birim zamanda eriyen metal miktarı artar; bu da uzun dikişlerde hız ve verim kazancı sağlar.

2. Toz altı kaynağında akım, gerilim ve ilerleme hızı nasıl izlenir?
  1. Yalnız temas termometresi kullanılır; hız sıcaklık farkına bakılarak belirlenir.
  2. Panel göstergeleri ile pens ampermetre kullanılır, hız araba göstergesinden okunur. ✓
  3. Sadece kumpas kullanılır; gerilim değeri dikiş genişliğinden dolaylı olarak bulunur.
  4. Yalnız debimetre kullanılır; akım ve hız değerleri toz tüketiminden hesaplanır.

Toz altı kaynağında ark görünmez; süreç panel göstergeleri, pens ampermetre ve araba hız göstergesiyle izlenir.

3. Toz altı ark kaynağı yapılan bir kazan hattında sarf malzemeler hangileridir?
  1. Birleştirilen kazan sacları sarf malzeme olarak kabul edilerek listeye yazılır.
  2. Kaynak teli ile kaynak tozu sarf malzeme olarak kullanılır ve süreçte tükenir. ✓
  3. Kaynak kafası ile toz besleme hunisi sarf malzeme olarak kullanılır ve tükenir.
  4. Yürüyüş arabası ile ray takımı sarf malzeme olarak kabul edilip listelenir.

Toz altı yönteminde tel ve toz birlikte tükenir; ikisi de sarf malzemedir. Kafa, huni ve araba donanımdır.

B8 · Bant Elektrotla Toz Altı Ark Kaynağı (122) (10 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Bant elektrotla toz altı kaynağı yerine çok telli düzenek kullanılsaydı sonuç nasıl değişirdi?
  1. İki düzenek de aynı dikiş genişliğini verir; aradaki fark yalnızca toz tüketiminde görülür.
  2. Çok telli düzenek yüzey kaplamada bandın verdiği genişliği tek pasoda aşmaktadır.
  3. Bant geniş ve sığ nüfuziyetli dolgu verir; çok telli düzenek daha derin nüfuziyet yapar. ✓
  4. Bant düzeneği tek telliye göre daima daha derin nüfuziyet ve daha dar dikiş verir.

Bant elektrot yüzey kaplama için geliştirilmiştir: geniş ve sığ dolgu verir, seyreltmeyi düşük tutar. Telli düzenekler daha derin nüfuziyet yapar.

2. Bant elektrotla yapılan kaplamada kaplama kalınlığı ve bant genişliği nasıl ölçülür?
  1. Kalınlık sentil çakısıyla, genişlik açı ölçerle belirlenerek tutanağa yazılır.
  2. Kalınlık kaynak mastarıyla, genişlik radyus mastarıyla ölçülerek kayıt altına alınır.
  3. Kalınlık ultrasonik kalınlık ölçer veya kumpasla, genişlik çelik cetvelle ölçülür. ✓
  4. Kalınlık derinlik mikrometresiyle, genişlik komparatör saatiyle ölçülerek bulunur.

Kaplama kalınlığı ultrasonik ölçer veya kumpasla, genişlik ise cetvelle ölçülür. Mastar ve komparatör bu ölçüler için uygun değildir.

3. Bant elektrot ruloları ile kaynak tozu depoda nasıl korunmalıdır?
  1. Rulolar yağlanarak istiflenir, toz makine yanında ısıtıcı üzerinde bekletilir.
  2. Rulolar kuru ve deforme olmayacak biçimde, toz kapalı ve nemsiz ortamda tutulur. ✓
  3. Rulolar üst üste yığılır, toz açık çuvalda zemine konarak havalandırılmış olur.
  4. Rulolar dış alanda branda altında, toz nemli ortamda gölgede saklanmaktadır.

Bandın düzgün beslenmesi için deforme olmaması, tozun ise nem almaması gerekir. İkisi de kapalı ve kuru ortamda saklanır.

B9 · Elektron Işın Kaynağı (76) (11 soru · gerçek sınavda baraj %50)

1. Elektron ışın kaynağında hızlandırma gerilimi ve ışın akımı ayarı neyi belirler?
  1. Yalnız parça sıcaklığını belirler; nüfuziyet tabla hızıyla ayarlanmış duruma gelir.
  2. Işının gücünü ve nüfuziyet derinliğini belirler; kalınlığa göre şartnameye ayarlanır. ✓
  3. Yalnız vakum süresini belirler; nüfuziyet odak mesafesinden bağımsız olarak oluşur.
  4. Sadece ışın çapını belirler; güç değeri koruyucu gaz debisiyle ayarlanmaktadır.

Hızlandırma gerilimi ile ışın akımının çarpımı ışın gücünü verir; bu güç ve odak, nüfuziyet derinliğini belirler.

2. Elektron ışın kaynağında sarf malzeme kullanımı hangi ifadeyle doğru anlatılır?
  1. Genellikle ilave malzemesiz çalışılır; katot ve filaman tüketilen parçalardır. ✓
  2. Her uygulamada örtülü elektrot tüketilir; katot tüketilen parça sayılmamaktadır.
  3. Koruyucu gaz sürekli tüketilir; filaman ise ömürsüz kabul edilerek sayılmaz.
  4. Kaynak tozu ve bant elektrot tüketilir; katot tüketim listesine yazılmamaktadır.

Bu yöntemde çoğunlukla ilave malzeme kullanılmaz; tüketilen parçalar tabancadaki katot ve filamandır.

3. Elektron ışın kaynağında ilave tel kullanılacaksa hangi kural geçerlidir?
  1. Geniş bir kök aralığı bırakılmalı; ilave tel odak dışından serbest biçimde verilmelidir.
  2. İlave tel her durumda zorunludur; ilavesiz kaynak bu yöntemde uygulanamaz.
  3. İlave tel vakum dışından elle uzatılmalı; oda kapağı açık bırakılmalıdır.
  4. Birleşme yüzeyleri sıkı geçmeli olmalı; ilave tel ışın odağına düzgün beslenmelidir. ✓

Işın çok dar bir bölgeyi ergitir; boşluk büyükse dolmaz. İlave tel kullanılsa bile yüzeyler sıkı geçmeli ve tel odağa beslenmelidir.

Sınav yapısı, birimler, ücret aralığı ve resmi doküman →

Bu sorular 11UY0016-4 ulusal yeterlilik dokümanındaki bilgi ifadelerine dayanarak hazırlık amacıyla hazırlanmıştır. Brosis Enstitü bu yeterlilikte sınav yapmaya yetkili değildir; sınavı MYK yetkili paydaş kuruluşlarımızla planlar. Ön kayıt ücret ve taahhüt içermez.