TTBS (Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi) nedir?
TTBS (Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi), Ticaret Bakanlığı'nın taşınmaz ticaretini kayıt altına almak, yetki belgesi başvurularını almak ve sektöre ilişkin güvenilir bilgiyi tek merkezde toplamak için kurduğu resmî çevrim içi sistemdir. 6585 sayılı Kanun ile 5 Haziran 2018 tarihli Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'e dayanır. Emlak ofislerinin yasal olarak faaliyet gösterebilmesi için işletme kaydı ve yetki belgesi bu sistem üzerinden yürütüldüğünden sektörün temel altyapısıdır.
TTBS nedir ve hangi mevzuata dayanır?
TTBS, taşınmaz ticaretine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla oluşturulan merkezî bir bilgi sistemidir ve Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilir. Hukuki dayanağı, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a istinaden hazırlanan ve 5 Haziran 2018 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 30442) yayımlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'tir. Sistem 5 Eylül 2018'de faaliyete geçmiştir; yetki belgesi başvuruları ise 5 Ağustos 2018'den bu yana TTBS üzerinden yapılmaktadır. Amaç, emlak işlemlerinin mevzuata uygun, güncel ve güvenilir biçimde yürütülmesini sağlamaktır. Sisteme ttbs.gtb.gov.tr adresinden e-Devlet şifresiyle erişilir.
TTBS üzerinden hangi işlemler yapılır?
Sistemin merkezinde Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi başvurusu vardır: emlak işletmesi, kayıt oluşturup gerekli belgeleri yükler, başvuru işletmenin bulunduğu ildeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından yine TTBS üzerinden değerlendirilip belgelendirilir. Sistem ayrıca işletmeye bağlı sorumlu emlak danışmanı ve satış personelinin kaydını, meslek odası kaydı ile mesleki yeterlilik belgesi bilgilerinin doğrulanmasını tutar. Yetki belgesi alan işletmelerin kamuya açık sorgusu da TTBS üzerinden (ttbs.gtb.gov.tr belge sorgulama sayfası) yapılabilir; işletme unvanı veya belge numarası girilerek belgenin geçerliliği kontrol edilebilir. Böylece tüketici, çalıştığı ofisin yetkili olup olmadığını doğrulayabilir. Kısacası TTBS, sektörün ruhsat ve sicil altyapısıdır.
Yetki belgesi için Seviye 5 belgesi neden gerekir?
Yönetmeliğe göre bir emlak işletmesine yetki belgesi verilebilmesi için, işletmede istihdam edilen sorumlu emlak danışmanılardan en az birinin Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Bu belge, MYK tarafından tanımlanan 17UY0333-5 Sorumlu Emlak Danışmanı ulusal yeterliliğine dayanır ve teorik ile performansa dayalı sınavlarla alınır. İşletmede pazarlama ve satış personeli olarak çalışanların ise en az Seviye 4 belgesine (17UY0332-4) sahip olması beklenir. Yönetmelik, ilgili alanda öğrenim görmüş mezunlar için belirli muafiyetler de tanır. TTBS, bu belge şartlarını başvuru aşamasında kontrol ettiği için mesleki yeterlilik, emlak ofisi açmanın ön koşullarından biridir; şartları taşımayan işletmeye yetki belgesi düzenlenmez.
TTBS ile EİDS ve ilan doğrulama ilişkisi
TTBS zamanla ilan denetimini de kapsayacak biçimde genişlemiştir. Yönetmelikte 31 Ağustos 2023'te yapılan değişiklikle Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kurulmuş; emlak platformlarındaki ilanların doğruluğunu artırmak için kimlik ve yetki doğrulaması getirilmiştir. Kimlik doğrulaması 1 Kasım 2023'te, yetki doğrulaması ise 15 Eylül 2024'te devreye alınmıştır. Bu kapsamda her taşınmaza tekil bir taşınmaz numarası atanır ve bireysel ilanlarda bu numaranın girilmesi zorunlu hâle gelmiştir; sistem malik ve hısımlık kontrolünü otomatik yapar; bireysel ilanlar yalnızca malik, eşi veya birinci/ikinci derece kan hısımları tarafından verilebilir. 1 Ocak 2025 itibarıyla yetki doğrulaması yapılmadan platformlarda ilan verilemez. TTBS ve EİDS birlikte, sahte ilan ve yetkisiz aracılığı azaltmayı hedefler.
Sıkça Sorulan Sorular
TTBS'ye kimler kayıt olmak zorundadır?
Taşınmaz ticaretiyle iştigal eden tacirler ile esnaf ve sanatkârlar, yani emlak alım-satım ve kiralama aracılığı yapan işletmeler TTBS'ye kayıt olup yetki belgesi almak zorundadır. Belgesiz faaliyet mevzuata aykırıdır ve idari yaptırıma tabidir. Başvuru, işletmenin bulunduğu ildeki Ticaret İl Müdürlüğünce sonuçlandırılır.
TTBS'ye nasıl giriş yapılır?
Sisteme ttbs.gtb.gov.tr adresinden erişilir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları e-Devlet şifresiyle, yabancılar ise pasaport numarasıyla üyelik kaydı oluşturarak giriş yapar. Kayıt sonrası işletme bilgileri, personel ve mesleki yeterlilik belgesi bilgileri girilerek yetki belgesi başvurusu tamamlanır.
TTBS ile Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi aynı şey mi?
Hayır. TTBS, başvuruların yapıldığı ve belgelerin düzenlendiği bilgi sistemidir; [Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi](/sozluk/tasinmaz-ticareti-yetki-belgesi) ise bu sistem üzerinden Ticaret İl Müdürlüğünce verilen resmî ruhsattır. Kısaca TTBS platform, yetki belgesi ise o platform üzerinden alınan izin belgesidir.
TTBS'de emlak ofisinin yetkili olup olmadığı sorgulanabilir mi?
Evet. Yetki belgesi almış işletmelerin bilgileri TTBS belge sorgulama sayfasından kamuya açık biçimde sorgulanabilir; ayrıca sorumlu emlak danışmanının belgesi [e-Devlet belge doğrulama](/sozluk/e-devlet-belge-dogrulama) üzerinden MYK Belge Sahipleri Sicili'nden teyit edilebilir. Böylece tüketici, çalıştığı ofisin ve danışmanın yasal olarak yetkili olduğunu doğrulayabilir.