Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Kaynak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 4, 5, 21 ve 22 (RG 3.7.2017, 30113; güncel metin, son değişiklik RG 1.7.2026, 33297) · Yazan: Hüseyin Gülle (Yüksek İnşaat Mühendisi)
Arsa alanı, TAKS ve KAKS girerek taban alanı, toplam inşaat alanı ve yaklaşık kat adedini anında hesaplayın.
Hesaplayıcıyı Aç →TAKS (taban alanı kat sayısı), binanın zemine oturan taban alanının imar parseli alanına oranıdır. KAKS ya da emsal (katlar alanı katsayısı), yapının tüm kat alanları toplamının imar parseli alanına oranıdır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 4). Hesap: taban alanı = parsel × TAKS; toplam inşaat alanı = parsel × KAKS. Örnek: 1.000 m² parselde TAKS 0,30 ve KAKS 1,50 ise taban en fazla 300 m², toplam inşaat en fazla 1.500 m². Hesap net imar parseli üzerinden yapılır (md. 5/5). Plan açıkça belirlemediyse ayrık ya da blok nizamda TAKS %40'ı geçemez (md. 5/6, 1 Temmuz 2026 değişikliği).
📖 Resmî Tanımlar (Yönetmelik md. 4)
Taban alanı kat sayısı (TAKS): "Taban alanının imar parseli alanına oranını" (md. 4/1-cccc). Arazi eğimi nedeniyle zeminin üzerinde kalan bodrum katlar zemin kat izdüşümüyle birlikte değerlendirilir.
Katlar alanı katsayısı (KAKS) (Emsal): "Yapının inşa edilen tüm kat alanlarının toplamının imar parseli alanına oranını" (md. 4/1-tt).
Taban alanı, bahçedeki eklenti ve müştemilat dahil yapıların zemin üzerinde kalan kısmının, yapı yaklaşma sınırını ihlal etmeden parseldeki izdüşümüdür (md. 4/1-bbbb). Katlar alanı; bodrum kat, asma kat, çatı arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dahil kullanılabilen bütün katların, katlar alanına dahil edilmeyen alanlar çıktıktan sonraki toplamıdır (md. 21/1).
🧮 Hesap Örnekleri
TAKS yatay sınırı, KAKS toplam yapılaşma hakkını verir. Kat adedi kabaca KAKS ÷ TAKS ile bulunur; ancak plan notlarındaki yükseklik ve kat sınırı her zaman önceliklidir.
| Net parsel | TAKS | KAKS (emsal) | En fazla taban alanı | En fazla toplam inşaat alanı | Kaba kat adedi |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.000 m² | 0,30 | 0,60 | 300 m² | 600 m² | ~2 |
| 500 m² | 0,30 | 1,20 | 150 m² | 600 m² | ~4 |
| 1.000 m² | 0,30 | 1,50 | 300 m² | 1.500 m² | ~5 |
| 1.000 m² | 0,40 | 2,00 | 400 m² | 2.000 m² | ~5 |
İmar durumunda "TAKS 0,30 / KAKS 0,60" gibi yazılan değerler (halk arasında "30/60") yukarıdaki ilk satırdaki gibi okunur. Tablo düz aritmetiktir; emsal harici alanlar ve plan notları sonucu değiştirebilir.
📏 Plan TAKS Vermezse? (md. 5/6 — 1 Temmuz 2026)
1 Temmuz 2026 değişikliğiyle: ayrık ya da blok nizam olan yerlerde, uygulama imar planında açıkça belirlenmemişse TAKS %40'ı geçemez. KAKS verilmeyen parsellerde, %40'ı geçmemek üzere yapı yaklaşma mesafelerine göre bulunan taban alanı ile kat adedinin çarpımıyla bulunan KAKS değeri içinde kalmak ve TAKS %60'ı geçmemek şartıyla yapı yaklaşma mesafelerine göre uygulama yapılır. KAKS verilip TAKS verilmeyen parsellerde de TAKS %60'ı geçemez.
🧾 Emsal Harici Alanlar ve %30 Sınırı (md. 22 ve md. 5/8)
Yönetmelik md. 22'de sayılan alanlar, belirtilen ölçüler içinde kaldıkça katlar alanına (emsale) dahil edilmez. Başlıcaları:
- otopark alanları ve bina için gerekli asgari sığınak alanı,
- ısıtma, soğutma ve tesisat alanları, su sarnıcı, yakıt ve su depoları, trafo, jeneratör, ısı merkezi, hidrofor bölümleri,
- zorunlu kapıcı dairelerinin toplam 70 m²'si, atrium ve galeri boşlukları,
- bağımsız bölüm net alanının %20'sini geçmemek kaydıyla açık çıkma şartlarını taşıyan balkonlar, kat ve ara sahanlıkları dahil merdiven evi ile açık havuzlar,
- tamamen gömülü bodrumlarda, bağımsız bölüm net alanının %50'sini geçmeyen depo eklentileri; belirli şartlarla ortak yönetim, spor ve sosyal alanlar (emsale konu alanın %5'i ve 1.000 m² ile sınırlı),
- ticari amaç taşımayan ortak çocuk oyun alanları ve mescit.
Üst sınır: emsal harici tüm alanların toplamı, parselin toplam emsale esas alanının %30'unu aşamaz; yangın merdiveni gibi yönetmelikte sayılan bazı alanlar bu sınırın dışındadır (md. 5/8). 1 Temmuz 2026 değişikliğiyle bahçedeki pergola ve süs havuzları da belirli şartlarla ve bahçe alanının %20'sini geçmeyen kısmıyla bu kapsama girdi.
🗓️ Güncel Mevzuat
Hesabın dayanağı Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'dir (RG 3.7.2017, 30113; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı). Son değişiklik 1 Temmuz 2026 (RG 33297): TAKS'ın plansız durumda %40 sınırı, pergola ve süs havuzu düzenlemesi, asansör zorunluluğunun kapsamı (kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri, 4 ve üzerinde asansör) ve ofis olarak ruhsatlı yapılarda konut kullanımına geçiş (geçici md. 7). Bir önceki değişiklik 14 Ocak 2026 (RG 33137) tarihliydi.
Dikkat: TAKS ve KAKS parsele özel olarak imar planında belirlenir; belediyenin imar yönetmeliği ve plan notları ek sınır getirebilir. Kesin yapılaşma hakkı için parselin imar durumu belgesi esas alınır.
Kendinizi Test Edin
1.000 m² arsada KAKS (emsal) 1,50 ise toplam inşaat alanı en fazla ne kadardır?
- A) 300 m²
- B) 1.000 m²
- C) 1.500 m² ✓
- D) 3.000 m²
Brosis eğitim vermez; yalnızca sınav yapar. Kendinizi denemek için ücretsiz çalışma sorularına bakabilirsiniz.
Sorumlu Emlak Danışmanı (Seviye 5) Sınavı
Brosis Enstitü, MYK'nın bu yeterlilikte yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşlarından biridir. Sınav ücreti 14.250 ₺; sınavı geçenler belge basımı için MYK'ya ayrıca 1.500 ₺ öder. Sınav için kurs şartı yoktur.
Sınav Başvurusu →